Η 8η Μαϊου του 1891 ήταν η ημέρα που η ιδρύτρια του σύγχρονου Θεοσοφικού Κινήματος, Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, έφυγε από τη ζωή κλείνοντας με τον θάνατό της έναν κύκλο έντονης δράσης και ανιδιοτελούς προσφοράς προς την ανθρωπότητα του προηγούμενου αιώνα. Το έργο που ανέλαβε και εμφάνισε στη γη και που ονόμασε Θεοσοφία, είναι μια όψη-μια ακτίνα της αιώνιας εσωτερικής γνώσης και επιστήμης που ονομάζεται Σοφία-Θρησκεία.
Η Ε. Π. Μπλαβάτσκυ υπήρξε ο εκφραστής αυτής της αιώνιας κρυμμένης Γνώσης και η απεσταλμένη των πνευματικών Διδασκάλων που, μεταφέροντας το μήνυμα της αόρατης ζωής και της συμπαντικής σοφίας από την Ανατολή προς τη Δύση, άνοιξε κανάλια που συνέδεσαν τον άνθρωπο με το εσωτερικό σύμπαν και τον οδήγησε να ανακαλύψει τον εσωτερικό του εαυτό και να αναζητήσει αιτίες και σκοπούς της γήινης ύπαρξής του.
Θεωρείται ως η πιο διακεκριμένη αποκρυφίστρια στην ιστορία του Δυτικού κόσμου.
Ήταν ένας άνθρωπος με παράξενο χαρακτήρα και ιδιαίτερα χαρίσματα, προικισμένη με ενορατικότητα και απόκρυφες δυνάμεις. Κατά τη διάρκεια της ζωής της αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες, αντιπαλότητες, υφιστάμενη απηνή διωγμό και λασπολογία από τους εχθρούς της. Προκάλεσε έντονα το κατεστημένο του αιώνα της, γιατί οι εσωτερικές ιδέες που διακήρυττε, ανέτρεπαν τη νοοτροπία και προκατάληψη της εποχής της.
Η ίδρυση του Θεοσοφικού Κινήματος ήταν το θέλημα των Πρεσβύτερων Αδελφών μας, των Διδασκάλων της Σοφίας, και η παρουσίαση και η διάδοσή του έργου έγινε με τη βοήθεια και την προστασία τους. Η ίδια δήλωσε εμφατικά ότι οι δύο Διδάσκαλοι της απόκρυφης Ιεραρχίας ήταν η πηγή της έμπνευσης για την ίδρυση του Κινήματος.
«Κατά τη διάρκεια του τελευταίου τέταρτου του 19ου αι., δύο Μαχάτμα (Μορύα και Κουτχούμι) θεώρησαν ότι ο καιρός ήταν πρόσφορος για να επιχειρήσουν να διαθέσουν ένα μέρος της γνώσης τους για τη φύση και τις εσωτερικές διεργασίες της. Αυτή η γνώση ανήκει παραδοσιακά στη γνώση των εσωτερικών ή απόκρυφων επιστημών. Οι Διδάσκαλοι δεν ήταν μόνο Αντέπτ αυτής της γνώσης αλλά και θεματοφύλακές της... Έβλεπαν τον σχεδόν αποκλειστικά ιδιοτελή υλισμό της ανθρωπότητας σαν ένα μεγάλο κίνδυνο για την μελλοντική της ευημερία. Το μήνυμά τους ήταν να εξοικειώσουν τον άνθρωπο με την ουσιαστική πνευματική του φύση και με την ταύτισή του με την ίδια τη Φύση και επομένως με όλους τους συνανθρώπους του. Το μήνυμά τους, κυρίως, ήταν να προωθήσουν μια παγκόσμια αδελφότητα..... Γι' αυτό τον σκοπό χρειάζονταν έναν κατάλληλο αντιπρόσωπο στον φυσικό κόσμο. Ο εν λόγω αντιπρόσωπος θα έπρεπε να διαθέτει τις αναγκαίες ικανότητες και ιδιότητες για να μπορεί να αναλάβει να διαδώσει γραπτά τις πληροφορίες που επρόκειτο να μεταβιβάσουν. Τέτοιος αντιπρόσωπος υπήρξε η Ε. Π. Μπλαβάτσκυ (Ε.Π.Μ).... (1)
Στο «Αποκαλυμμένη Ίσις» αναφέρεται ότι τα Όντα της Πνευματικής Ιεραρχίας, στην οποία ανήκουν οι Διδάσκαλοι της Σοφίας, " ... διαφυλάσσουν την αποκτηθείσα γνώση των νόμων της φύσης σε όλους τους τομείς και είναι έτοιμοι όταν το επιτρέπει ο κυκλικός νόμος να την χρησιμοποιούν προς όφελος της ανθρωπότητας. Πάντα υπήρχαν με φυσικά σώματα, γνωρίζοντας ο ένας τον άλλον, σε όποιο μέρος του κόσμου και να βρίσκονται, και όλοι εργάζονται για το καλό της φυλής κατά διαφορετικούς τρόπους."(2)
Όπως αναφέρει ο ερμηνευτής και σχολιαστής της Θεοσοφικής διδασκαλίας Γκ. Ντε Πουρούκερ: "Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ ... ήταν ένα μεγάλο ψυχολογικό μυστήριο για τον κόσμο του μέσου ανθρώπου ... και για τους οπαδούς της.... ήταν έξυπνη, είχε φαντασία, χιούμορ, καλοσύνη αλλά ήταν και ευέξαπτη. Διαπίστωναν ότι διέθετε έναν οξυδερκή ακέραιο νου, διανοητική δύναμη και πνευματική διαίσθηση που δεν περιοριζόταν στα όρια της ανθρώπινης προσωπικότητας. Οι απόψεις της για την έρευνα και την αυτό- αποκάλυψη μέσα από ατομική προσπάθεια και εμπειρία δεν γίνονταν πάντα θερμά δεκτές... Το γεγονός είναι ότι συγκέντρωσε γύρω της έναν μεγάλο αριθμό ευφυών ανθρώπων που αποτέλεσαν τα μέλη της Θεοσοφικής Εταιρείας και έβαλαν τα δυνατά τους για να διαδοθεί το Μήνυμα και να καταστεί ζωντανή δύναμη ενότητας και παγκοσμιότητας μεταξύ των κοινών ανθρώπων. Εκτός του ότι ήταν ένας εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος,.... Καθάρισε τον ανθρώπινο νου από παγιωμένες προκαταλήψεις και αποκάλυψε πνευματικές όψεις που ήταν βαθιά κρυμμένες στο παρελθόν. Χωρίς αμφιβολία, κατείχε ιδιαίτερη θέση γιατί η φύση της ήταν διαφορετική από τη φύση των ανθρώπων."(3)
Η Ε.Π.Μ. ήταν ένας Απεσταλμένος, μια ψυχή σταλμένη από το πνευματικό πεδίο, που μυήθηκε και εξελίχτηκε σε υψηλούς βαθμούς πνευματικότητας. Ήταν ο ενδιάμεσος κρίκος, η διαλογιζόμενη ψυχή, η αυτοσυνειδητή Οντότητα που μετέφερε ένα μέρος της παγκόσμιας εσωτερικής γνώσης από τους Μαχάτμα στον κόσμο με τη θέλησή της, πρόθυμα και με πλήρη επίγνωση: ".... βρήκαμε μια γυναίκα προικισμένη με εξαιρετικά και θαυμάσια χαρίσματα. Συγχρόνως, είχε έντονα προσωπικά ελαττώματα, αλλά ακριβώς έτσι όπως ήταν, δεν υπήρχε άλλος σαν κι αυτή τόσο κατάλληλος για τούτο το έργο." (4)
Τί είναι ο Απεσταλμένος
Η επικοινωνία του ανθρώπου με την εσωτερική του φύση προκαλεί ένα αποτέλεσμα που θεωρείται σωστό ή λάθος κι έτσι καθορίζεται το είδος και η ποιότητα της επικοινωνίας. Έτσι οι άνθρωποι κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την προσωπική τους ικανότητα επαφής με τις πνευματικές δυνάμεις ως:
(α) συνηθισμένοι άνθρωποι ή διάμεσα,
(β) ειδικοί άνθρωποι ή απεσταλμένοι, μαθητές των Σοφών και αυθεντικοί Σοφοί και
(γ) ξεχωριστοί άνθρωποι ή αβατάρ.
Η διαφορά μεταξύ αυτών των τριών κατηγοριών έγκειται στην ελάχιστη ή μέγιστη έλξη πνευματικού φωτός πάνω στην ανθρώπινη ψυχή και στη σταθερότητα αυτής της μεταβίβασης φωτός προς τα έξω μέσω της προσωπικότητας.
Στην πρώτη περίπτωση, εμφανίζονται τα φαινόμενα της μη συνειδητής διαμεσότητας με όλα τα αρνητικά αποτελέσματα της ανεπαρκούς έλξης.
Πράγματι, διάμεσο είναι κάποιος, οι αρχές της ιδιοσυστασίας του οποίου δεν ελέγχονται από την ανώτερη πνευματική θέληση και νου ή ελέγχονται μόνο εν μέρει.
Στη δεύτερη περίπτωση, εκείνη του Απεσταλμένου, το πρόσωπο έχει συνείδηση της κατάστασης και η έλξη γίνεται αντιληπτή και αποδεκτή μέσα από την έκβασή της που είναι λογική, υγιής και δεν χρωματίζεται από κακότητα, πόθο, πανουργία και ιδιοτέλεια.
Ο Ενδιάμεσος ή το Αποστολικό Διάμεσο είναι μια ιδιαίτερα εξελιγμένη ανθρώπινη οντότητα που έχει πάντα μια δυνατή και σθεναρή ατομικότητα και συνήθως μια έντονη και θετική προσωπικότητα και είναι ο Απεσταλμένος ή Διαβιβαστής μεταξύ των ανώτερων από αυτόν ή αυτήν και των άλλων ανθρώπινων όντων.
Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν άνθρωποι που έχουν αναπτύξει την πνευματική βούληση και αυτοσυνειδητότητα και είναι ικανοί, μέσα από μακροχρόνια μύηση και ατομικές προσπάθειες, να ελέγχουν την ενδιάμεση φύση τους, δηλαδή το κάμα- μάνας και να επηρεάζουν την εγκεφαλική τους λειτουργία κατ΄ευθείαν από τη Μονάδα ή τον Πνευματικό Εαυτό. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, που απαιτεί μακροπρόθεσμο ηθικό περιορισμό, ο άνθρωπος μετατρέπεται σε γνήσιο μεταρρυθμιστή που απορρίπτει κάθε επιρροή από παράσιτα ιδιοτελούς εντύπωσης. Τότε εμφανίζεται ένας Απεσταλμένος, κάποιος που έχει κατορθώσει να ελέγχει το ατομικό του κατώτερο όχημα. Η Ε. Π. Μπλαβάτσκυ υπήρξε μια τέτοια Απεσταλμένη που κατάφερε να φέρει εις πέρας την αποστολή που της ανατέθηκε από την Αδελφότητα των Αντέπτ.
Η ίδια συνήθιζε να λέει ότι η Θεοσοφία, που περιλαμβάνεται στις σελίδες της Μυστικής Δοξασίας, ύψωσε «μόνο ένα μικρό τμήμα του σκοτεινού καλύμματος και αυτό μετά από χιλιάδες χρόνια σιωπής και μυστικότητας».
Και ο Διδάσκαλος λέει ότι «Η Θεοσοφία δεν είναι κάτι καινούριο για τον άνθρωπο, είναι μόνο η επαναδιατύπωση των αρχών που έχουν αναγνωριστεί από την παιδική ηλικία της ανθρωπότητας.» (5)
Το Έργο της
Το ογκώδες μεταφυσικό έργο της είναι η αιώνια εσωτερική διδασκαλία που ονόμασε Θεοσοφία. Εξήγησεότι είναι η θεία γνώση ή επιστήμη που παρέχει τη βάση των παγκόσμιων θρησκειών και φιλοσοφιών, που διδάχθηκαν κι εφαρμόστηκαν από τότε που άνθρωπος κατέστη νοήμων. Στην πρακτική της, η Θεοσοφία είναι θεία ηθική.
Με το γραπτό και προφορικό έργο της η Ε.Π.Μ ενστάλαξε στην ανθρώπινη ψυχή τις απόκρυφες αλήθειες για την Αρχή της Ζωής και τη θεία Νομοτέλεια. Επεσήμανε τους τρεις θεμελιώδεις παγκόσμιους νόμους, που είναι της Συμπόνιας, της Δικαιοσύνης και των Κύκλων.
Ο νόμος της Δικαιοσύνης, γνωστός ως νόμος της Ηθικής Αιτιότητας ή Κάρμα που τείνει να επαναφέρει σταθερά και αμετάκλητα την αταξία σε τάξη και ο νόμος των Κύκλων ή της Μετενσάρκωσης (όσον αφορά τον άνθρωπο) που δίνει τη δυνατότητα της αποκατάστασης της αταξίας, είναι οι δύο νόμοι που στηρίζουν την εξέλιξη της ανθρώπινης ζωής μας. Αυτοί είναι οι νόμοι που αναγκάζουν τον άνθρωπο, μέσω αυτό-προσπάθειας και επαναληπτικής εμπειρίας, να αντιληφθεί τον σκοπό της ύπαρξής του στη γη και να αναζητήσει την απελευθέρωσή του από τον τροχό των κυκλικών του επαναφορών και την άνοδό του στην πνευματική του κοιτίδα.
Στη διάρκεια του κύκλου της εξέλιξης, η Ιεραρχία της Συμπόνιας στέκει παρατηρητής, οδηγός και προστάτης στην ανθρώπινη πορεία. Είναι αθέατη για τους πολλούς αλλά υπαρκτή και ορατή για τους ελάχιστους. Θρησκείες, μυήσεις, εσωτερικές διδασκαλίες, επιστήμες, γράμματα, τέχνες, πολιτισμός, είναι τα κλαδιά του Δέντρου της Ζωής το οποίο ποτίζεται και διατηρείται από τη Συμπόνια των Διδασκάλων μας. Είναι αυτοί που θυσιάζοντας την παραμονή τους σε ένα Νιρβάνα, υπάρχουν στη γη από το ξεκίνημα της ανθρωπότητας για να την βοηθήσουν στη νοητική και πνευματική της ανάπτυξη και ενέλιξη.
Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ μέσω του Θεοσοφικού μηνύματος, ανακοίνωσε την ύπαρξη της Ιεραρχίας της Συμπόνιας και μας υπενθύμισε τον νόμο της Αγάπης τον οποίο εξέφρασε ως «Ενότητα της Ζωής και Αδελφότητα των Ανθρώπων». Πρότεινε «μια καθαρή ζωή, ένα ανοιχτό μυαλό και μια αγνή καρδιά» πράγματα απαραίτητα για τον αναζητητή της αλήθειας. Η αποστολή της ήταν «εκπαιδευτική, υπήρξε η Δασκάλα της Αλήθειας». Επεδίωξε την είσοδό μας και το πέρασμά μας μέσα από την αίθουσα της Γνώσης κι αυτό για να γνωρίσουμε τη σοφία με τις δικές μας δυνάμεις. Τα μυστήρια του Εαυτού γνωρίζονται διαμέσου της αυτογνωσίας, της αυτοπειθαρχίας και του αυτό-ελέγχου. Και η ζωή της ήταν το ζωντανό παράδειγμα και μάθημα για μας.
Δέχτηκε ως πρώτο σκοπό του Θεοσοφικού Κινήματος να είναι η Παγκόσμια Αδελφότητα ανεξάρτητα από φυλή, πίστη, φύλο, και χρώμα.
«Η αρχή της αδελφότητας των ανθρώπων είναι μία από τις αιώνιες αλήθειες, που κατευθύνουν την πρόοδο του κόσμου προς γραμμές καθοριστικές της διαφοράς που υπάρχει ανάμεσα στην ανθρώπινη και την άλλη κατώτερη φύση.»... Χρειάζεται επιπλέον να κατανοήσουμε πως αφού όλο το ανθρώπινο γένος δημιουργήθηκε από μια κοινή ουσία, πρέπει να υπάρχει και μια μόνο αλήθεια που να την εκφράζει. Αυτή τη βρίσκουμε στις ποικίλες θρησκείες ... (6)
«Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ίδια φυσική και πνευματική καταγωγή που είναι η βασική διδασκαλία της Θεοσοφίας. Αφού όλη η ανθρωπότητα δημιουργήθηκε από την ίδια ουσία - τη μία άπειρη, αδημιούργητη και αιώνια ουσία – είτε τη λέμε θεό, είτε φύση, τίποτα δεν συμβαίνει σε ένα έθνος ή σε έναν άνθρωπο χωρίς αυτό να έχει τον αντίκτυπό του σε όλα τα άλλα έθνη και όλους τους άλλους ανθρώπους.» (7)
Το τεράστιο έργο της περιλαμβάνει επιγραμματικά τα εξής:
Έφερε τη γνώση των ανατολικών θρησκειών και τις έννοιες του κάρμα και της μετενσάρκωσης.
Απέδειξε με συγκριτικές αναφορές ότι όλες οι παγκόσμιες θρησκείες προέρχονται από μία αυθεντική θρησκευτική φιλοσοφία που ονομάζεται Σοφία-Θρησκεία ή Αρχαία Σοφία ή Μυστική Δοξασία.
Παρουσίασε μόνο ένα τμήμα της παγκόσμιας σοφίας. Τοποθέτησε το ήθος ως το κυριότερο θεμέλιο της ύπαρξής μας και το θεώρησε συνώνυμο και ισάξιο της δικαιοσύνης, της ανιδιοτέλειας και της προσφοράς.
Ανέσυρε από την κρυμμένη γνώση τους νόμους που διέπουν τη συμπαντική διαδικασία, όπως την εξέλιξη, την επταπλότητα, τον κύκλο της γέννησης και του θανάτου, τη μεταθανάτια συνέχεια της ανθρώπινης συνειδητότητας.
Παρουσίασε φαινόμενα τα οποία δεν εξηγούνται από την επιστήμη, τα ερμήνευσε με τους εσωτερικούς νόμους και επεσήμανε τα νόθα αποτελέσματα της επικοινωνίας με τον αστρικό κόσμο.
Κυρίως, όμως, καθόρισε τις διαφορές των ποιοτήτων ανάμεσα στο υλικό και το πνευματικό, ανάμεσα στην προσωπικότητα και την ανώτερη, την πνευματική μας φύση, βοηθώντας έτσι να διακρίνουμε το φως από το ημίφως και το σκοτάδι.
! Η Ασπασία Παπαδομιχελάκη είναι συγγραφέας και ιδρύτρια του ελληνικού τμήματος του Θεοσοφικού Κινήματος.